Kynologia

Książki kynologiczne w języku polskim wydane do 1956 roku:
  1. Jan Ostroróg; Myślistwo z ogary, Kraków 1618-1643-1797 r.-
  2. Henryk Moeller; Podręcznik praktyczny zawierający środki poznawania i leczenia chorób psów tudzież zapobiegania tymże, wraz ze sposobami stosownego chowu, opatrywania i karmienia tychże zwierząt: dla strzelców, ekonomów, pasterzy i.t.d., Wrocław 1838 r., przeł. na jęz. pol. podług 3-go popr. wyd. niem. przez J. Czyżowskiego, Nakł. Zygmunta Schlettera, 110 str., 14 cm-
  3. Jan Ostroróg; Myślistwo z ogary, Kraków 1859 r., Nakł. Wydaw. Biblioteki Polskiej: Wydanie Kazimierza Józefa Turowskiego, 56 str., 21 cm-
  4. hr. Aleksander Ubysz h. Cholewa pseudonim literacki Symplicius Gawin; Chart, Lwów 1880 r., Nakład Władysława Zontaka-
  5. Stanisław Rewieński; Pies - jego gatunki, rassy, wychów, utrzymanie, użytki, układanie, choroby i ich leczenie, Warszawa 1893 r., Wydawnictwo Gebethnera i Wolffa, oprawa twarda, 276 str, 12x18 cm-
  6. M.S.; Piesek pokojowy. Jego rasy, hodowla, choroby i ich leczenie, Warszawa 1909 r., Wydawnictwo M. Arcta-
  7. Ad. B.; Pies i jego obyczaje, podług P. Drużbina, Warszawa [1909] r., M. Arct, seria: Zajmujące Czytanki Przyrodnicze ser. 5; nr 1, 46 str, 22 cm-
  8. Alojzy Grimm; Jak układać psy policyjne, Warszawa 1921 r., redakcja Gazety Policji Państwowej, oprawa miękka, 27 litografii, 63 str-
  9. Alojzy Grimm; Jak używać psy policyjne, opracowanie na zasadzie dzieł fachowych i własnych doświadczeń, Warszawa 1922 r., staraniem redakcji Gazety Administracji i Policji Państwowej, 51 str., 16 cm-
  10. Józef Majewski; Tresura psa policyjnego, Przemyśl [1923] r., Wydawnictwo Księżnicy Naukowej z Drukarni Jana Łazora w Przemyślu, oprawa miękka, 147 str, ilustrowana, 17.5x10.5+
  11. Józef Majewski; Tresura psa pokojowego, Lwów 1926 r., Nakł. Księg. A. Barnacha-
  12. Józef Majewski; Podręcznik tresury psa policyjnego ; do układania psów policyjno-kryminalnych, śledczych, meldunkowych i ochronnych, Przemyśl 1927 r., Nakład Autora, 224 str, -
  13. Ks. Ludwik Niedbał; Hodowla, wychowanie i tresura wyżła dowodnego, Poznań1927 r.,Nakł. Księg. Św. Wojciecha-
  14. Maurycy Trybulski; Psy - rasy, hodowla, tresura i leczenie, Warszawa 1928 r., Wydawnictwo Towarzystwa Oświaty Rolniczej Księgarnia Rolnicza, oprawa miękka, 264 str., 23 cm+
  15. E.v.Otto; Pies domowy - opieka, wychowanie, tresura (autoryzowany przekład z niemieckiego), Warszawa 1929 r., Towarzystwo Wydawnicze "Rój", 124 str, 8 tablic, oprawa twarda+
  16. Stefan Błocki; Nasze psy - vademecum miłośnika psa, Wilno 1933 r., 237 str, oprawa miękka+
  17. Kazimierz Wodzicki; Studia nad prehistorycznemi psami Polski (Studien Ueber Vorgeschichtliche Hunde Polens), Warszawa 1934 r., [b.w], 74 str., 31 cm-
  18. Ignacy Mann; Życie psa - hodowla, pielęgnacja, wychowanie, leczenie,słowem wstępnym poprzedził Stanisław Runge, Warszawa 1938 r., Wydawnictwo J. Przyworskiego, 327 str, 24 cm, oprawa miękka+
  19. Alojzy Grimm; Pies towarzysz - popularny podręcznik chowu i szkolenia psów służbowych, Warszawa 1938 r.109 str-
  20. B. Rakowski; Tresura psa, Lwów 1938 r., Księgarnia Naukowa, wydanie drugie rozszerzone i uzupełnione, 144 str, 19 rys, oprawa miękka, 13.5x18 cm-
  21. Józef Majewski;Pies folwarczny i jego wychowanie, podtytół: Pies folwarczny i obejściowy - utrzymanie, wychowanie, tresura i leczenie psa do użytku przy folwarkach, obejściach, fabrykach, magazynach, służbach nocnych itp. z 31 rycinami w tekście i 8 tablicami, wykonanymi przez art. mal. Pawła Zaporoskiego, Lwów 1938 r., Księgarnia A. Krawczyński dawniej Gubrynowicz i Syn - ul. Rutkowskiego 9, 244 str, oprawa miękka, 13x19 cm-
  22. Kazimierz Krysiak; Studia nad anatomią głowy psa: uzębienie, staw żuchwy, zatoka szczękowa, Warszawa 1938 r., Nakł. TNW, 55 str. , 24 cm-
  23. Jan Rostafiński; Koń, krowa, owca i pies połonin Huculszczyzny, Warszawa 1938 r., [b.w.], 15 [3] str., k. tabl., il.; 25 cm-
  24. Józef Majewski;Pies domowy i pokojowy - wychowanie, pielęgnacja, tresura i leczenie, Lwów [1938] r., z 29 rycinami w tekście i 8 tablicami, wykonanymi przez art. mal. Pawła Zaporoskiego, wydanie czwarte, główny skład w Księgarni A. Bardacha we Lwowie, oprawa twarda, 227 str, 12,5X17 cm-
  25. Ignacy Mann; Rasy psów - pochodzenie, wzorce, użytkowość,słowem wstępnym poprzedził Zygmunt Markowski, Warszawa 1939 r.,skł. gł. Wydawnictwo J. Przeworskiego, 304 str, 23 cm-
  26. Edmund Wypychowski; Higiena psa - przyjaciela człowieka, Nakładem Związku Opieki Nad Zwierzętami 1945 r.,84 str, oprawa miękka, 15,5x22,5 cm+
  27. Lubomir Smyczyński; Psy - rasy, hodowla, szkolenie, Wydawnictwo "Universum" Katowice 1948 r., 199 str, oprawa miękka+
  28. Stanisław Runge; Rozpoznawanie wieku koni, bydła rogatego i psów według zębów, Poznań 1949 r., Instytut Naukowo-Wydawniczy Ruchu Ludowego "Polska", seria Biblioteka Rolnicza nr 23, 167 s., 14 cm-
  29. Kazimierz Hulla; Pies myśliwski - jego układanie i znaczenie dla gospodarki łowieckiej,Warszawa 1951 r., Państwowe Wydawnictwo Rolne i Leśne, 108 str, oprawa miękka+
  30. Zygmunt Biernacki; Mój rasowy pies, Warszawa 1956 r., Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, wydanie I, 85 str, 21cm, oprawa miękka+
Cytaty z książek kynologicznych na temat ras polskich obecnie nieistniejących:

Stefan Błocki; Nasze psy - vademecum miłośnika psa, Wilno 1933 r, strona 117, fot 1:

"Barbet hiszpański przywędrował do Polski bądź drogą przez Francję, bądź też przez Węgry, gdzie znanym był pod nazwą węgierskiego wodołaza. Temu to pudlowi hiszpańskiemu, zawdzięcza dawny wyżeł polski swe pochodzenie. O polskim wodołazie jest następująca wzmianka w niemieckim dziele p. t. "Wysokie Łowy (Die Hohe Jagd) 1846 r. I str. 172": "z reguły wyżeł niemiecki jest psem gładkowłosym - polski wyżeł zaś szorstkowłosym". Te same dokumenty pozostawił Haller w swojej historji naturalnej z roku 1757 i Dietrich a. d. Winkel z 1815 r., którzy opisują polskiego wyżła następująco: Jest on większy i silniejszy od francuskiego i angielskiego wyżła, przeważnie czarnej, brunatnej, lub żółtej maści, z jasnemi lub białemi plamami na piersiach. Głowę posiada podłużną, pysk szpiczasty, uszy długie. Sierść jego jest twarda i gęsta. Jest on też wytrzymalszy od wyżła niemieckiego. Niemieccy kinologowie, wzmiankują wyraźnie, że dzisiejszy niemiecki szorstkowłosy wyżeł, jest potomkiem polskiego wodołaza."

Rozmiar: 26436 bajtów

Fot. 1

Lubomir Smyczyński; Psy - rasy, hodowla, szkolenie, Katowice 1948 r, strona 48, fot 2:

"Podobnie jak pozostałe rasy wyżłów kontynentu, wywodzą się niewątpliwie z rodzimych psów myśliwskich. Psy tego typu musiały występować szczególnie licznie na terenach Polski i sąsiednich krajów. Autorzy zagraniczni, zastanawiając się nad ich pochodzeniem, wyprowadzają je z Polski, Litwy, względnie krajów bałtyckich, a określają często nazwą wyżła polskiego. Pies ten szczególnie nadajesię dla terenów o mniejszej kulturze rolnej, o mieszanej uprawie, gdzie na przemian występują pola, zarośla i rozlewiska wodne. W takim terenie wykazuje pełnię swych walorów, posiada bowiem wybitną inteligencję, pasję do wody oraz tępienia szkodników łowieckich, często ma wrodzony instynkt obrończy i w domu bywa czujny. W polu poza tym dobrze wystawia, a również dobrze zastępuje posokowca. Posiada też praktyczną szatę roboczą, jest silny i wytrwały, uczy się łatwo, a więc jest idealnym pomocnikiem myśliwego. Dzięki swemu groźnie groteskowemu wyglądowi nie jest narażony na to, by stać się ulubieńcem amatorów niepolujących i zdegradować się do roli salonowca. Zasługuje w pełni, by nasze koła myśliwych zajęły się nim jak najgoręcej i wskrzesiły zamiłowanie do tej rasy, której można by przywrócić nazwę wyżła polskiego. Realizacja tego zadania nie byłaby zbyt trudna przy zgodnej współpracy zorganizowanego łowiectwa i kynologów. Neleżałoby ustalić w ramach Polskiego Kennel Klubu wzorzec rasy, wpisywać psy zbliżone do obranego ideału do księgi wstępnej polskiego wyżła i przez dalszą celową hodowlę dążyć do uzyskania jednolitego typu, z głównym naciskiem na rzeczywistą użytkowość. Należałoby także wypracować odpowiedni regulamin egzaminacyjny dla wyżła kontynentalnego, który nie powinien być oceniany według regulaminu prób polowych przewidzianych dla wyżła angielskiego. Przy ustalaniu wzorca uważać trzeba, by nie popaść w błąd kynologów niemieckich, którzy długie lata stracili na ustalenie nomenklatury i rozgraniczeń sierści. Wzorzec wyżła polskiego powinien być ustalony pod kątem oceny jego użyteczności praktycznej i dobrej budowy, umożliwiającej energiczną i wytrwała akcję. Każda sierść ostra, ułatwiająca pracę w zaroślach i sitowiu, powinna być dopuszczalna. Z czasem, gdy hodowla dysponować będzie liczniejszym materiałem użytkowym, będzie można w celu przeprowadzenia selekcji podnieść wymogi odnośnie kwalifikacji wystawowych."

Rozmiar: 21100 bajtów

Fot. 2

Lubomir Smyczyński; Psy - rasy i wychowanie, Warszawa 1957 r, strona 405:

"...Bechstein w swej encyklopedii łowieckiej (wyd. Gotha 1820-1822) nazywa wyżła szorstkowłosego "Wasserhund", "polnischer Huhnerhund" lub "Niederlander" i opisuje w tych słowach: "pochodzi z Polski, jest krótszy i bardziej krępy niż długowłose psy na kury, ma silniejszą głowę, krótszy pysk, szerszy nos, krótsze uszy, szczególnie silną pierś i nogi oraz dłuższy kędzierzawy włos tworzący na uszach kosmyki, zwykle brązowy lub w białe łaty albo też morengowany. Z natury chętnie idzie do wody.""
    Miejsca w Polsce, gdzie znaleziono psie wykopaliska:

    KONTAKT - Agnieszka Zawrzykraj -

    jagusiaf@poczta.onet.pl - bardzo proszę o uwagi i sugestie